Büyür mü, Küçülür mü?
Oyuna git
Büyür mü, Küçülür mü? Sayı Fabrikası
Büyür mü, Küçülür mü? kesirlerle ve ondalık sayılarla çarpma ve bölmenin yönünü hesaplamadan tahmin ettiren bir matematik oyunu. Sayı bir kutu olarak cam bir makineye giriyor, makinenin ekranında bir işlem yazıyor: × 3/4 ya da ÷ 1/2 gibi. Öğrenci karar veriyor: sayı makineden çıkınca büyüyecek mi, küçülecek mi, aynı mı kalacak?
Ne işe yarar?
Öğrenciler yıllarca “çarpma büyütür, bölme küçültür” diye düşünür. Bu kural kesirlerde ve ondalıklarda yanıltır: 12 × 3/4 = 9 küçülür, 12 ÷ 1/2 = 24 büyür. Oyun şunları çalıştırır:
- Hesaplamadan önce sonucun yönünü tahmin etmek
- İşlemdeki sayının 1'den büyük mü, küçük mü olduğuna bakmak
- 3/4 ile çarpmanın “4 parçaya bölüp 3 parçasını almak” demek olduğunu görmek
- Bölmenin de aynı makinede çalıştığını keşfetmek: ÷ 3/2 ile × 2/3 aynı işi yapar
Nasıl oynanır?
- Makineni seç. Şeffaf makinede içini görürsün; kapalı makinede içi kapalıdır ve sorular daha zordur.
- Vardiyanı seç. Dört vardiya var, her biri biraz daha zorlu.
- İşleme bak. Kutu makineye girer, ekranda işlem yazar.
- Tahmin et. Küçülür, Aynı kalır ya da Büyür düğmesine dokun. Telefonda sağa kaydırmak “büyür”, sola kaydırmak “küçülür” demektir.
- Makineyi izle. Kutu eşit parçalara kesilir. Sayı büyüyorsa yeni parçalar eklenir, küçülüyorsa fazla parçalar götürülür. Kesik çizgi kutunun eski boyunu gösterir.
Doğru tahmin puan getirir; hızlı olursan ve üst üste bilirsen bonus da kazanırsın. Takıldığında İpucu, işlemdeki sayıyı 0, 1 ve 2'nin olduğu bir doğru üzerinde gösterir. Her vardiya 10 sorudur; sonunda yıldızların, puanın ve rekorun görünür.
Vardiyalar
| Vardiya | Ne var? |
|---|---|
| 1. Çarpma Bandı | Tam sayı × kesir |
| 2. Kesir Atölyesi | Kesir × kesir |
| 3. Bölme Presi | Kesre ve tam sayıya bölme |
| 4. Karışık Vardiya | Çarpma, bölme ve ondalıklar |
Yanlış yapınca ne olur?
Yanlışlar da öğretir. Oyun “Bu sefer olmadı” der ve nedenini hemen gösterir. Örneğin 3/4 ile çarpınca “büyür” diyen öğrenciye şöyle der: “Çarpma her zaman büyütmez! 1'den küçük bir sayıyla çarpmak, sayının bir parçasını almak demek.” Yanlış cevap puan götürmez.
Kimler için?
- 6. ve 7. sınıf öğrencileri için tasarlandı; 5. sınıfın sonunda da kullanılabilir.
- Bilgisayarda, tablette ve telefonda çalışır.
- Kayıt, üyelik ya da internet bağlantısı gerektirmez. Hiçbir kişisel bilgi toplanmaz.
- Türkçe, İngilizce, İspanyolca ve Fransızca oynanabilir.
Oyunun arkasındaki araştırmaları merak eden öğretmenler ve veliler, “Öğretmenler için” bölümündeki Çarpma Her Zaman Büyütür mü? yazısını okuyabilir.