NotebookLM ile Ders Materyali Hazırlamak: Öğretmenler İçin Adım Adım Rehber

Genel amaçlı sohbet botlarının en büyük sorunu, bilmediğini uydurabilmesi (halüsinasyon). NotebookLM bu soruna farklı bir yaklaşım getiriyor: sadece sizin eklediğiniz kaynaklara dayanarak cevap veriyor. Ders notu, makale, kitap bölümü, web sayfası ekliyorsunuz; yapay zekâ onların içinden konuşuyor.

Önce bilinmesi gerekenler

• Google, NotebookLM'i Workspace for Education kullanıcılarına her yaştan öğrenci dahil olacak şekilde 4 Ağustos 2025'te açtı (Education Fundamentals, Standard ve Plus sürümleri).
• Google'ın açıklamasına göre eğitim hesaplarında veriler kimse tarafından incelenmiyor ve yapay zekâ modellerini eğitmek için kullanılmıyor. Defterler yalnızca kurum içinde paylaşılabiliyor.
• Hizmet 180'den fazla bölgede ve 35'ten fazla dilde sunuluyor. Okulunuzda açık olup olmadığını yönetici panelinden kontrol edin; yönetici açıp kapatabiliyor.
• Öğrencilerin Classroom içinde kendi kişisel sınıf defterleri oluşturması ise şu an 18 yaş ve üzeri için açık. Öğretmen defteri hazırlayıp öğrencilere atayabilir (Google Workspace duyurusu).

Not: Arayüzdeki düğme adları ve özellikler zamanla değişebilir; Türkiye için kurumunuzdaki durumu mutlaka kendiniz doğrulayın.

5 adımda kullanım

1) Kaynakları ekleyin

PDF, Google Dokümanlar, web adresi gibi kaynakları yükleyin. Ne kadar net ve doğru kaynak, o kadar iyi sonuç. Telif hakkı olan materyali okul politikanıza uygun şekilde kullanın.

2) Özet ve anahtar kavramları alın

Kaynakları yükledikten sonra özet çıkarın, ana kavramların listesini isteyin. Bu, derse hazırlanırken zaman kazandırır.

3) Sorular sorun

"Bu metinde fotosentezin aşamaları nelerdir?" gibi sorular sorun. Cevaplarda, kaynağın hangi bölümüne dayandığı gösteriliyor; böylece doğrulamak kolay.

4) Çalışma materyali üretin

Çalışma kılavuzu, soru listesi, sınav taslağı ya da sesli özet isteyebilirsiniz. Üretilen soruları sınıfa vermeden önce kendiniz gözden geçirin.

5) Öğrencilerle paylaşın

Defteri Classroom üzerinden ya da kurum içi paylaşımla öğrencilere açın. Öğrenciler defterdeki kaynaklara dayanarak soru sorabilir.

Dikkat edilecekler

• Kaynak yanlışsa cevap da yanlış olur; NotebookLM kaynaklara sadıktır, doğrulayıcı değildir.
• Öğrenci adı, not gibi kişisel verileri kaynak olarak yüklemeyin.
• Üretilen sınav sorularının kazanımla uyumunu siz doğrulayın.
• Düşük düzeyde (ezber) sorulara kayma eğilimini azaltmak için komutta "analiz ve değerlendirme düzeyinde sorular" isteyin (bkz. 10 hazır komut yazımız).

Sonuç

NotebookLM "her şeyi bilen" bir asistan değil, "sizin materyalinizi iyi bilen" bir asistan. Bu sınırlama, sınıf için bir kusur değil, bir güvence: cevaplar verdiğiniz kaynakla sınırlı kalıyor ve nereden geldiği görülüyor.

Kaynaklar: Google Workspace Updates (4 Ağustos 2025): NotebookLM is now available to all