1 Kasım'da Başlıyor: 15 Yaş Altı Sosyal Medya Yasağı Okulda ve Evde Neyi Değiştirecek?

Çocukların sosyal medyayla ilişkisi 1 Kasım'dan itibaren yasal bir sınıra dayanıyor. 22 Nisan 2026'da Meclis'ten geçen ve 1 Mayıs 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağları kullanmasını engelliyor. Platformlara getirilen yükümlülükler ise yayımdan 6 ay sonra, 1 Kasım 2026'da devreye giriyor. Sınıfta ve evde neyin değişeceğini kanunun kendi hükümlerinden okuyalım.

Kanun tam olarak ne diyor?

Düzenleme, 7578 sayılı "Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" içinde yer alıyor; Resmi Gazete'nin 33240 sayılı nüshasında yayımlandı. Temel kural net: sosyal ağ sağlayıcıları "onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz" ve bunun için yaş doğrulaması yapmak zorunda. Yani ebeveynin izni de bu sınırı aşmaya yetmeyecek (Yılmaz Tatlı Hukuk özeti, Euronews Türkçe).

Yaş doğrulaması nasıl yapılacak?

Hukuki özetlere göre sistem e-Devlet entegrasyonlu ve "token" tabanlı çalışacak. Platforma yalnızca kullanıcının yaş bilgisi iletilecek; T.C. kimlik numarası gibi kişisel veriler platformlarla paylaşılmayacak. Sistemin kullanıcıya pratikte nasıl görüneceği, uygulama başladıkça netleşecek.

15-18 yaş arası ne olacak?

15 yaşını doldurmuş ama reşit olmamış gençler için yasak yok; ancak platformların bu gruba "ayrıştırılmış hizmet" sunması gerekiyor. Ayrıca platformlardan ebeveyn kontrol araçları (hesap denetimi, satın alma onayı, kullanım süresi sınırlaması) sunmaları bekleniyor.

Oyun platformları da kapsamda

Düzenleme yalnızca sosyal ağları değil, oyun platformlarını da ilgilendiriyor: oyunlarda yaş derecelendirmesi zorunlu hale geliyor. Bu, birçok ortaokul öğrencisinin günlük hayatındaki dijital alışkanlıkları doğrudan etkileyebilecek bir madde.

Yaptırımlar

• Sosyal ağ sağlayıcıları: 30 milyon TL'ye kadar para cezası, reklam yasağı ve bant genişliğinin %90'a kadar daraltılması.
• Oyun platformları: ilk ihlalde 1-10 milyon TL, tekrarında 10-30 milyon TL ceza ve %30-50 oranında bant daraltma.
• Çok büyük platformlar: günlük erişimi 10 milyonu aşan platformlar için 1 saatlik acil müdahale süresi öngörülüyor.

Öğretmen ve veliler için 3 not

• Yasak, konuşmanın yerini tutmaz: Kural 1 Kasım'dan sonra devreye girse de çocukların neden bu platformlara yöneldiğini konuşmak, yasağın ardından boşalan zamanı nasıl dolduracaklarını birlikte düşünmek ayrı bir iş.
• Medya okuryazarlığı dersi hâlâ geçerli: 15 yaşını dolduran öğrenciler aynı platformlarla karşılaşacak. Doğrulama, kaynak sorgulama ve sahte içerik tanıma (bkz. deepfake yazımız) bu yüzden önemini koruyor.
• Uygulama ayrıntılarını izleyin: Kanunun sahada nasıl işleyeceği, hangi platformların nasıl uyum sağlayacağı 1 Kasım'dan sonra görünür hale gelecek; resmî duyuruları takip etmekte fayda var.

Sonuç

7578 sayılı kanun, çocukların dijital hayatı için Türkiye'de atılmış en kapsamlı adımlardan biri. Etkisini kâğıttaki maddelerden çok, 1 Kasım'dan sonra okulda, evde ve platformlarda yaşanacak uygulama belirleyecek.

Kaynaklar: Yılmaz Tatlı Hukuk, Euronews Türkçe.