teknOrtam

Şimşek Ne Kadar Uzakta? Ses Hızını Saniye Sayarak Öğreten Ücretsiz Fen Oyunu

17 Kas 2026 17:00

Şimşek Ne Kadar Uzakta? Ses Hızını Saniye Sayarak Öğreten Ücretsiz Fen Oyunu

Fırtınalı bir akşam pencereden bakarken gökyüzü bir anda aydınlanır. Birkaç saniye sonra da gök gürler. Peki o birkaç saniye bize ne anlatıyor? Aslında çok şey: fırtınanın ne kadar uzakta olduğunu, sesin ne kadar yavaş, ışığın ne kadar hızlı yol aldığını. Şimşek Ne Kadar Uzakta? yeni eğitsel oyunumuz. Çocuklar bu küçük bekleyişi bir ölçüm deneyine dönüştürüyor.

Oyun ücretsiz. Kayıt ya da kurulum gerekmiyor; akıllı tahtada, bilgisayarda, tablette ve telefonda doğrudan tarayıcıda açılıyor. Hemen oynamak için tıkla.

Şimşek Ne Kadar Uzakta?: gece manzarasında şimşek çakıyor, sağ üstte sayaç 4,2 saniyeyi gösteriyor
Şimşek çaktığı anda sayaç başlıyor. Gök gürleyince düğmeye basmak sana kalıyor.

Nasıl oynanır?

  • Fırtınayı başlat: Gökyüzünü izle. Şimşek çaktığında sayaç kendiliğinden çalışmaya başlar.
  • Gök gürleyince bas: Gök gürültüsünü duyduğun anda "Gök gürledi!" düğmesine bas. Ses kapalıysa ekranın sarsılması ve "GÜÜÜM!" yazısı ipucu verir. Erken basarsan oyun seni uyarır.
  • Uzaklığı tahmin et: Ölçtüğün saniyeye bakarak fırtınanın kaç kilometre uzakta olduğunu tahmin et. Tahminin gerçeğe ne kadar yakınsa o kadar çok yıldız kazanırsın. Beş turda en fazla 15 yıldız var.
  • Ses yarışını izle: Ses 1 kilometreyi havada yaklaşık 2,9 saniyede, suda 0,7 saniyede, çelikte ise 0,17 saniyede geçiyor. Işık için bu süre saniyenin milyonda üçü.
  • Kendini sına: Beş soruda öğrendiklerini dene. Son soru, gök gürlediğinde ne yapman gerektiğini soruyor.

Bilimi ne?

Şimşek ve gök gürültüsü aynı anda oluşur. Ama ışık saniyede yaklaşık 300.000 kilometre giderken ses havada yaklaşık 343 metre gider. Bu yüzden şimşeği neredeyse anında görürüz, sesini ise yolunu tamamladıktan sonra duyarız. 343 metre yaklaşık üçte bir kilometre olduğu için kural çok basit: Saniyeleri say, 3'e böl, kilometreyi bul. 6 saniye ≈ 2 km, 9 saniye ≈ 3 km.

Ses yarışı: hava 2,92 saniye, su 0,68 saniye, çelik 0,17 saniye, ışık 0,0000033 saniye
Ses yarışı: Tanecikler sıkılaştıkça ses hızlanıyor.

Öğretmenler için

  • Sınıf düzeyi: 4-8. sınıf. Küçükler "3 saniye ≈ 1 km" kuralıyla oynar, büyükler süreyi 343 ile çarparak metre cinsinden hesaplar.
  • Kazanım ilişkisi: Fen Bilimleri'nde sesin yayılması, farklı ortamlarda sesin hızı, boşlukta sesin yayılmaması, ışık ve sesin hızlarının karşılaştırılması. Matematikte hız = yol ÷ zaman ve birim dönüşümü.
  • Sınıfta: Akıllı tahtada bir öğrenci düğmeye bassın, sınıf hep birlikte "bir-bin, iki-bin…" diye saysın. Sonra şunu konuşun: Düğmeye geç basarsak tahmin neden uzaklaşır? Bu, ölçüm hatası kavramına güzel bir giriş olur.
  • Güvenlik notu: Gök gürültüsünü duyabiliyorsanız yıldırım düşebilecek kadar yakınsınız demektir. Kapalı bir binaya girmek gerekir. Ağaç altı ve açık tepeler en tehlikeli yerlerdir.

Ara tatilde bir fırtına çıkarsa oyunun dışına da taşıyabilirsin: Pencereden şimşeği izle, saniyeleri say ve fırtınanın yaklaşıp yaklaşmadığını kendin hesapla. Saniyeler azalıyorsa fırtına sana doğru geliyor demektir. Benzer bir hız oyunu için Işık Ne Kadar Hızlı? oyunumuza da göz atabilirsin.

#eğitsel oyun#fen oyunu#ses hızı#şimşek#akıllı tahta

Okumaya devam edin

Yorumlar

Reklam